niedziela, 5 lipca 2015

Liliowce (Hemerocallis)


Serena Dark Horse
Liliowce to długowieczne,okazałe i wytrzymałe byliny.
W naturze rosną na łagodnych stokach gór Chin,Japonii i Korei.Ich liście,w kolorze zielonym,ciemnozielonym,żółtawe lub niebieskawe,wąskie i łukowato długie,dorastając nawet do 120cm długości,tworzą bardzo dekoracyjne kępy.Są częściowo lub całkowicie zimozielone.Odmiany zimozielone nie są odporne na mróz.
Latem, na sztywnych i wystających ponad kępy łodygach rozwijają piękne duże i egzotyczne kwiaty,po kilka na łodydze na wyniosłych szypułkach.Kwiaty te są pojedyncze lub dubeltowe,również o wydłużonych płatkach zwane' pająkami',mają całą gamę barw, od białej po bardzo ciemny czarnoczerwony.Właściwe kwitnienie liliowców przypada dla większości odmian na lipiec i sierpień.














Serena Dark Horse

Niektóre liliowce pachną,wiele nowszych odmian posiada tę cechę w mniejszym lub większym stopniu. Najbardziej znaną i wcale nie najnowszą odmianą o silnym zapachu jest 'Hudson Valley'- pastelowo żółty,dość duży kwiat i dość wysoki. Zapach liliowców określa się różnie, najczęściej jako mniej lub bardziej bzowy ewentualnie konwaliowy. Na ogół jest on bardzo subtelny, nie jest odczuwalny z daleka lecz wyłącznie z bezpośredniej odległości.
Odmiany wydzielające zapach to, np:
- Alna Pride - wysoki,zielonożółty z wiśniowym okiem
- Apres Moi - wysoki,jasno fioletowy
- Atlas - wysoki,kremowy
- Autumn Minaret - bardzo wysoki,pomarańczowy z okiem delikatnym,pająk
- Becky Lynn - średni,różowy
- Benchmark - wysoki,lawendowy
- Bonanza - wysoki,złotożółty,z ciemno bordowym okiem
- Burning Daylight - średni,pomarańczowy,polychromowany bordo
- Charles Johnston - średni wiśniowo czerwony
- Chorus Line - średni,pastelowo różowy z małym ,czerwonym okiem
- Frances Joiner - średni,różowy,pełny
- Hudson Valley- pastelowo żółty
- James Marsh-średni,pięknie czerwony
- Joyful Occasion-średni,intensywny róż
- Lullaby Baby -mały,biały z odcieniem różu
- Mini Stella - miniaturka,złotożółty
- Monica Marie -wysiki,biały
- Outrageous -średni pomarańcz z czerwonym okiem
- Pandora's Box -mały, kremowy z purpurowym okiem
- Pardon Me -mały,czerwony
- Ruffled Apricot -średni-różowo brzoskwiniowy
- Snowy Apparition -wysoki, biały
- Sovereign Queen - wysoki, lawendowy
- Stella d'Oro -mały,złotożółty
- Super Purple -średni, ciemny fiolet
- Tall Angel -wysoki, jasno lawendowy
- Viracocha -średni, brzoskwiniowy

Kwiaty liliowców jednak nietrwałe,każdy kwiat kwitnie przez jeden dzień.Dobrze rozwinięta kępa wytwarza ich codziennie kilka zapewniając ciągłość kwitnienia przez długi czas.Kwiaty niektórych gatunków rozkwitają wcześnie rano,innych późnym popołudniem by rankiem następnego dnia już zwiędnąć.
U starych odmian liliowców i gatunków kwiaty są podobne do kwiatów lilii zwężające się lub szeroko otwarte,gwiazdkowate.
Nowe odmiany mają zwykle kwiaty półpełne,okrągłe o fryzowanych płatkach a jeśli pojedyncze to pająkowate.Niektóre odmiany mają barwny pierścień wewnątrz kielicha tzw.oczko.
Kwiaty liliowców mogą być lśniące lub satynowe.

"Nordic Mist"

" Black Plush "




Liliowce lubią stanowisko zarówno w pełnym słońcu jak i ocienione,
ziemię bogatą w składniki pokarmowe,świeżą i wilgotną.Sadzi się je więc pod krzewami,w grupach bylin na miejsca zacienione.Tworzy się z nich również oddzielne grupy np. obsadzając nimi brzegi ścieżki, podjazdu,czy wzdłuż brzegu strumienia lub nad oczkiem wodnym.Znakomicie komponują się z trawami i innymi roślinami o architektonicznym pokroju.

Rozmnażanie liliowców jest bardzo łatwe:odmiany dzieli się w różnych porach roku,najkorzystniejszy jednak termin to w sierpniu i wrześniu,gatunki rozmnaża się również z nasion,które wysiewa się jesienią lub wczesną wiosną.Jednak niektóre atrakcyjne odmiany bardzo niechętnie zawiązują nasiona.
Co 3-4 lata kępy liliowców należy odmłodzić dzieląc kępy.
Obecnie uprawia się ponad 30 tysięcy odmian mieszańcowych liliowców.Ogromna ilość,prawda?
Znam wirtualnie osobę,która oczarowana liliowcami uprawia nie tylko ich łany i pola ale sama rozmnaża,nadaje imiona zgłasza do światowych ewidencji... Cudowna działalność.




Absolute treasure




Lime Frost

Bogumił


Liliowce to rośliny,które bardzo łatwo się krzyżują zadziwiając nas potem kwiatami.Coraz częściej więc w naszych amatorskich uprawach poddajemy je temu procesowi.
Krzyżowanie liliowców jest bardzo proste,choć nie zawsze przynosi efekt.Jest to uwarunkowane zwiększoną liczbą chromosomów u niektórych roślin,jednak w tym materiale nie będę rozpatrywała zależności genetycznych liliowców.Amatorzy krzyżowania liliowców muszą poprzestać na powyższej informacji,iż nie zawsze uda się im skrzyżować konkretnego liliowca z innym.Zachęcam jednak do takich doświadczeń.
Jak prawidłowo wykonać krzyżowanie liliowców:
Rankiem,czyli w momencie gdy rozwija się kwiat należy oberwać pręcik jednego kwiatka i dotknąć (podotykać kilka razy)nim słupka drugiego/innego kwiatu.Aby uniknąć niekontrolowanego krzyżowania się należy zapylony kwiat odizolować np.nałożyć kapturek z papieru czy foli aluminiowej.Gdy nasiona dojrzeją należy wysiać je (jesienią lub wiosną) do gruntu.Należy również zaznaczyć roślinę,która była poddana eksperymentowi a także zanotować nazwy liliowców biorących udział w eksperymencie.Otrzymywane w wyniku krzyżowania nowe rośliny mają niejednokrotnie zadziwiające kwiaty.






"Mauna Loa"



Elizabeth Yancey

Zatem rozpoznanie liliowców jest niezwykle trudne dla specjalistów a dla amatorów ich upraw powiedziałabym zdecydowanie niemożliwe.Niektóre odmiany liliowców wykazują wręcz chroniczną skłonność do częstej zmiany kolorystyki kwiatów,co przy identyfikacji na podstawie zdjęć stanowi ogromne utrudnienie.Czym się różnią?Co utrudnia ich rozpoznanie lub co powoduje,że rozpoznanie odmiany przez amatora jest niemożliwe?
To detale ale bardzo istotne w identyfikacji np.kolor pręgi na petalach,wielkość oka i jego odcień, wodoznak-czyli rozjaśnienie nad gardzielą,wielkość falbanki lub jej brak,jej pofalowanie czy krepowanie,barwa obwódki na płatkach,formę kwiatu,wielkość itd...Jeśli więć chcemy mieć w swojej kolekcji liliowce zidentyfikowane musimy ograniczyć się do ich zakupu z profesjonalnego miejsca gdzie są one oznakowane,choć i to czasem bywa zawodne.

Choroby i szkodniki liliowców.
Mokra zgnilizna - choroba bakteryjna,objawem jej jest zahamowanie wzrostu rośliny i pojawianie się u nasady liści wodnisto brązowych plam.Przyczyną jest najczęściej przenawożenie azotem.
W uprawie liliowców nie zaleca się stosowania świeżych nawozów organicznych np.obornika lub silnego nawożenia sztucznymi nawozami azotowymi np.azofoską czy saletrą amonową.
Rdzawa plamistość liści i łodyg - choroba grzybowa.Większość odmian liliowców jest na nią odporna,jednak zdarza się w uprawach.W przypadku obydwu chorób należy stosować zapobiegawczo fungicydy kontaktowe o szerokim spektrum działania np.BRAVO,TARFUN,KAPTAN.
Opuchlizna pąków liliowca - choroba wywoływana jest przez muchówki. Profilaktycznie stosuje się wczesną wiosną co najmniej dwukrotnie w odstępie 10-14 dni insektycydy np.DECIS.Jeśli przeoczy się termin wykonania oprysku pozostaje nam zrywanie nabrzmiałych pąków i dokładne niszczenie ich,najlepiej spalenie.Każda larwa która przeżyje potęguje zagrożenie.
Przędziorki - żerują na spodniej stronie liści, nie są ogromnym zagrożeniem dla liliowców ale wskazane jest częste urządzanie kąpieli (prysznica) roślinom lub stosowanie chemii np.KARATE,ACTELLIC.

Poniżej przytoczę nazwy kilku odmian:
Kwitnących na "czarno":
-All American Plum
-American Revolution
-Black Ambrosia
-Eenie Fanfare
-Grape Velvet
-Knight Hood
-Longfield's Anvar
-Little Wine Cup
-Midnight Raider
-Purple Rain Dance
-Sebastian
-Serena Dark Horse
-Tis Midnight
-White Edge Madonna

kwitnących na "biało":
-Arctic Snow
-Admiral's Braid
-Cool It
-Iron Gate Glacier
-Icily Light
-Giant Fling
-Glacier Bay
-Gentle Shephard
-Elizabeth Yancey
-Ice Carnival
-Lullaby Baby
-Lime Frost
-Light The Way
-Mavis Smith
-Monika
-Nordic Mist
-Serena Sunburst
-Satin Glas
-Total Look
-White Formal
-White Fantasy
-White Dragon
-Wedding Band



Liliowce to jedne z najpiękniejszych bylin naszych ogrodów.
Idealnie sprawdzają się jako rośliny samodzielne ale również doskonale komponują się z innymi roślinami wilgociolubnymi.
Odmiany miniaturowe można zastosować do uprawy w donicach na balkonach czy tarasach.





Do obejrzenia pięknej i bardzo bogatej kolekcji liliowców zapraszam na FORUM

<< Powrót do strony głównej

Brak komentarzy: